
Bel fıtığı, bel omurları arasında bulunan ve kıkırdaktan oluşan yumuşak disk yapısının dışındaki sert tabakanın yırtılması veya zayıflaması sonucu, içindeki jel benzeri dokunun omurilik kanalına doğru taşarak sinir köklerine bası yapması durumudur. En sık L4-L5 ve L5-S1 (alt bel) seviyelerinde görülür.
Bel Fıtığı Seviyeleri (Evreleri)
Bel fıtığı, diskin ne kadar taştığına ve sinirler üzerinde yaptığı etkiye göre 4 veya 5 ana evrede incelenir
1. Seviye (Protrüzyon / Disk Zarı Yırtılması):
Diskin dış tabakasında hafif bir zayıflama, kabarma veya kısmi çatlama görülür.
İçindeki jel yapı hafifçe dışa doğru taşmıştır.
Genellikle kısa süreli hafif bel ağrısı ve kas spazmı/kilitlenmesi eşlik eder.
2. Seviye (Prolapsus / Taşma):
Diskteki taşma belirginleşir ve sinir köküne temas eder.
Belden kalçaya ve bacağa doğru yayılan ağrı (siyatalji) ile uyuşma hissi başlayabilir. Henüz ciddi kas veya refleks kaybı yoktur.
3. Seviye (Ekstruzyon):
Diskin dış tabakası tamamen yırtılır ve jel kıvamındaki iç kısım kanal dışına doğru taşarak sinire ciddi baskı yapar.
Şiddetli bacak ağrısı, ayak veya parmaklarda uyuşma ve kas güçsüzlüğü (kuvvet kaybı) görülür.
4. Seviye (Sekestrasyon / Serbest Parça):
Dışarı taşan diskten kopan bir parça omurilik kanalının içinde serbest kalır.
Şiddetli ve geri dönüşümsüz sinir hasarı riski artar.
Ayakta duramama, net kas güçsüzlüğü, his kaybı ve acil müdahale gerektiren idrar/dışkı kontrolü kaybı (cauda equina sendromu) görülebilir;